Boek
Meertalig

Niemands land : gedichten uit de Groote Oorlog

Tom Lanoye (samensteller), Michiel Hendryckx (fotograaf)
Titel
Niemands land : gedichten uit de Groote Oorlog / [samenst. en vert.] Tom Lanoye
Samensteller
Tom Lanoye
Fotograaf
Michiel Hendryckx
Taal
Meertalig, Nederlands, Engels
Oorspr. taal
Engels
Uitgever
Amsterdam: Prometheus, 2002
91 p. : ill.
Aantekening
Bloemlezing en bewerking van gedichten van o.m. Siegried Sassoon, Wilfred Owen, Isaac Rosenberg, Edmund Blunden, Ivor Gurney, John McCrae e.a. Teksten in het Nederlands en het Engels Wordt vervolgd door : Overkant
ISBN
90-446-0172-5

Besprekingen

Lanoye eert War Poets

Niemands Land, het boek met gedichten uit de Groote Oorlog dat zondagavond onder de Menenpoort in Ieper werd voorgesteld, is voor vertaler-dichter Tom Lanoye meer dan een hommage aan War Poets als Wilfried Owen en Sigfried Sassoon. "Deze gedichten zijn een sleutel om de oorlogspropaganda die vandaag gevoerd wordt te ontmaskeren", aldus Lanoye.

'In Vlaamse velden klappen rozen open', de openingsfrase van John McCraes beroemde In Flanders Fields, werd door Jan Decleir met passende bas voorgedragen, voor een publiek dat na de Last Post was blijven wachten op Niemands Land. Veel volk, de 'Minister-van-Oostende' Vande Lanotte die z'n eega de hele avond liefdevol omarmde, opvallend veel jongeren ook. De literaire erfenis van Owen, Sassoon, McCrae maar ook Edmund Blunden, Robert Graves en - de enige vrouw - Margaret Postgate Cole is niet vergeefs.

"Wij hebben die literaire erfenis niet zelf", aldus Lanoye, die de gedichten vertaalde, bewerkte en hérwerkte naar z'n eigen idioom. Met dit als doel: de herinnering aan de oorlog, aan oorlogen, mag niet verloren gaan. "Dulce et decorum est pro patria mori, is Latijn," zei Lanoye. "'t Is goed en zoet te sterven voor het vaderland zegt dat gedicht. Aangezien we hier eigenlijk op Brits grondgebied staan en er alweer een oorlog dreigt aan te komen, draag ik dit gedicht graag op …Lees verder

Getuigenis uit verleden met aanspraak op heden

Tom Lanoye presenteert 'Niemands land' onder Ieperse Menenpoort.

In de loopgraven rond Ieper werd tijdens de Eerste Wereldoorlog door de Britse militairen niet alleen geschoten en gestorven, er werd ook heel wat geschreven. Goed geschreven, zelfs. Door jonge soldaten met ronkende namen als Wilfred Owen, Siegfried Sassoon, Edmund Blunden en Isaac Rosenberg. Ze gingen de geschiedenis in als the war poets. En ze werden opnieuw uit die geschiedenis opgepikt door Tom Lanoye. Hij vertaalde en bewerkte 32 gedichten en gaf ze uit, samen met fotograaf Michiel Hendryckx en met tekenaar en vormgever Dooreman.

Niemands Land is een getuigenis uit het verleden die aanspraak maakt op het heden. Lanoye legt door zijn bewerking de gedichten heen immers een impliciet verband met de huidige omstandigheden. Hij deed dat in een bui van culturele jaloezie, in een poging om ook ons collectief geheugen bij te schaven met een bijzonder stukje literatuur. Niemands Land is een palimpsest, dat ons geheugen op wil frissen, dat een stukje verloren verleden weer op wil …Lees verder

Tom Lanoyes 'Gedichten uit de Groote Oorlog'

Bij de aanvang van zijn carrière, in het begin van de jaren tachtig, maakte Tom Lanoye furore als dichter. Zijn poëzie stond nadrukkelijk in de performance -traditie, en de polemische geschriften die hij in die periode schreef, waren vaak venijnige verdedigingen van toegankelijke podiumpoëzie. De zeer succesvolle activiteiten als columnist en politiek polemist ( Doén! ), toneelvertaler en -bewerker (zijn bekende Shakespaerebewerkingen) die hij sindsdien ontwikkelde en zijn spraakmakende romans over de Belgische politieke actualiteit hebben de dichter Lanoye echter wat aan het zicht onttrokken. Zijn laatste echte dichtbundel verscheen alweer meer dan tien jaar geleden, Hanestaart uit 1990.

Het is zeer de vraag in hoeverre met Niemands land: Gedichten uit de Groote Oorlog de dichter herrezen is. Het is, allereerst, geen solowerk, maar een catalogusachtig, stevig gekaft Gesamtkunstwerk, waarin naast de teksten van Lanoye ook foto's van Michiel Hendryckx, tekeningen van Do…Lees verder

Het Niemandsland voorbij

BRUSSEL -- Dit is een boek om elk jaar weer ter hand te nemen, wanneer de bladeren vallen en het zwerk grijzer wordt. Dan bezweren deze Vlaamse vertalingen van Britse oorlogswoorden weer de tijd. Tom Lanoye, Michiel Hendryckx en Dooreman hebben met ,,Niemands Land'' een serene, tijdloze litanie gemaakt over de Groote Oorlog.
Van onze redacteur Peter Vantyghem.

Je neemt het boek met respect in handen, omdat het dat respect opeist. Je verwacht de naam Tom Lanoye niet meteen samen te zien met een foto van het Canadian Memorial in Vimy. De dikke zwarte letters van de titel, NIEMANDS LAND, staan hoekig en scherp rechtop, als bunkers in de eeuwig vlakke polders. De treurende vrouw op de foto wordt platgedrukt door een overweldigende lucht.

Niemands Land bevat 32 gedichten die Tom Lanoye in opdracht van De Standaard vertaalde en bewerkte. Ze zijn van de hand van jonge dichters die in de Eerste Wereldoorlog hun ellende en woede enkel kwijt konden aan het papier. Wilfred Owen, Siegfried Sassoon, Edmund Blunden, Isaac Rosenberg, en negen anderen.

Los van de heel persoonlijke vertalingen valt het boek op door zijn prachtige fotografie en de sobere lay-out. Michiel Hendryckx, afkomstig uit Veurne en een kenner van de vroegere frontstreek, die tot aan de Zwitserse grens loopt, schoot 26 beelden. Op één ervan zijn twee piepkleine mensen …Lees verder

Een van de poëtische hoogtepunten van de afgelopen jaren vormde allicht de reeks vertalingen die Tom Lanoye in 'De Standaard' publiceerde. Op die manier werd een massa lezers geconfronteerd met de weerklank die de Eerste Wereldoorlog in de Engelse literatuur heeft gevonden. Beroemde Engelse dichters als Edmund Blunden, Robert Graves, Wilfred Owen en Siegfried Sassoon werden zo bij het Nederlandstalige publiek even bekend als de befaamde klaprozen van 'In Flanders Fields' door John McCrae. Toch riep Lanoyes vertaalstrategie van meetaf aan ernstige bezwaren op van andere dichters-vertalers, onder wie Christine D'haen. Zij verweten Lanoye een al te vrije omgang met andermans werk. Hoe dan ook, dankzij deze schitterende uitgave in boekvorm kan een geïnteresseerd publiek in optimale omstandigheden kennismaken met Lanoyes versies én met de oorspronkelijke gedichten. Niemands lands is inderdaad uitgegroeid tot een magistrale uitgave, mede dankzij de originele vormgeving van Dooreman e…Lees verder
De Eerste Wereldoorlog heeft in België dusdanige sporen nagelaten, denk aan de IJzer-linie, dat de Vlaamse gemoederen daar niet gauw over zijn uitgepraat. Het is een oorlog die in literair opzicht ook veel sporen heeft opgeleverd, van Engelse dichters zoals Robert Graves, Wilfred Owen, Herbert Read en Siegfried Sassoon: The War Poets. Een keuze uit deze oorlogspoëzie van de hand van de begaafde en eigenzinnige vertaler/bewerker Tom Lanoye verschijnt hier in boekvorm, na in 'De Standaard' te hebben gestaan, in een tweetalige editie waarin het beeldende element - tekeningen van Dooreman en zw.w. foto's van Michiel Hendryckx - niet ontbreekt en passend tegen de tekst aan is geplaatst. Curieus is de op Van Ostaijen gebaseerde, maar nogal gelikte typografische ritmiek die in de middenafdeling een eenvoudig gedicht van Robert Nichols heeft moeten ondergaan. Dat is de verstgaande adaptatie. De bezwering van Edmund Blunden ('Vrees niet, mijn ziel, het koudvuur dat dit vlakke land / Behekst.')…Lees verder

Over Tom Lanoye

CC BY-SA 4.0 - Foto van/door ©2017 Arthur Los Fotografie

Tom Lanoye (uitspraak: /lɑ'nwa:/; Sint-Niklaas, 27 augustus 1958) is romancier, dichter, columnist, scenarist en theaterauteur. Hij woont en werkt in Antwerpen (België) en Kaapstad (Zuid-Afrika).

Biografie

Lanoye was de jongste zoon van een slager. Hij bezocht in Sint-Niklaas het Sint-Jozef-Klein-Seminarie College, toentertijd nog een jongenscollege. Hij studeerde Germaanse Filologie en sociologie aan de Universiteit Gent. In die jaren was hij ook actief lid van het vrijzinnige Taalminnend Studentengenootschap (TSG) 't Zal Wel Gaan. Lanoye studeerde af op een scriptie getiteld De poëzie van Hans Warren. Hij publiceerde zijn eerste werk in eigen beheer, naar eigen zeggen: ‘zoals alle punkbands toentertijd deden: uit onvrede met de bestaande structuren, en om het vak van binnenuit te leren’.

Hij komt vaak op zowel radio als televisie, niet alleen in België, maar ook in Nederland. Verder treedt hij op in theaters met a…Lees verder op Wikipedia